دسته‌ها
Uncategorized

برآورد قیمت دلار؛ نرخ تعادلی ارز چند است؟/ سبقت قیمت دلار بازار از مقدار تعادلی+ نمودار


به گزارش اقتصاد نیوز، تحقیقات داود سوری اقتصاددان نشان می دهد نرخ ارز تعادلی اقتصاد ایران در زمان کنونی در محدوده 23 هزار و 500 تومان قرار دارد. این نرخ در ابتدای سال حدود 22 هزار تومان برآورد می شد در آن مقطع قیمت دلار در بازار نزدیک 15 هزار تومان بود و از قیمت تعادلی عقب تر بود. اما در مقطع کنونی نرخ دلار در بازار بیش از 30 هزار تومان است ولی برآوردهای تحقیقاتی نشان می دهد نرخ تعادلی در محدوده بسیار پایین تری قرار دارد.

نمودار به روز شده از سوی دکتر سوری نشان می دهد در حال حاضر نرخ تعادلی ارز در دامنه 23 هزار تومان تا 24 هزار تومان قرار دارد اما قیمت دلار بازار از این نرخ حداقل 30 درصد بیشتر است.

تغییرات نرخ تعادلی ارز و نرخ دلار در بازار

برآوردهای این اقتصاددان نشان می دهد نرخ ارز تعادلی از ابتدای سال تا کنون تقریبا هفت درصد بالا رفته است این در حالی است که نرخ دلار در بازار در همین بازه زمانی بیش از 90 درصد افزایش قیمت را تجربه کرده است. این روند در حالی رخ داده که در سال های گذشته همواره نرخ تعادلی از نرخ ارز رشد به مراتب بالاتری داشته است. با این حساب در اقتصاد ایران دو اتفاق رخ داده، پس از سال ها تغییر میزان و مقدار نرخ تعادلی ارز از نرخ دلار در بازار کمتر بوده است.

دکتر سوری در رابطه با این پدیده می گوید: تغییر اندک نرخ ارز تعادلی در فاصله ابتدای سال تا مقطع کنونی نشان دهنده وضعیت نامناسب اقتصاد دیگر کشورها است. پس از کرونا اقتصاد بسیاری از کشورها وارد رکود شد و تجارت اقتصادی در جهان افت چشمگیر داشت.

سوری دلیل فاصله گیری نرخ بازار از نرخ تعادلی دلار را نیز ناشی از محدودیت های حاکم بر اقتصاد ایران عنوان و اظهار می کند: اگر در حال حاضر نرخ بازار از نرخ تعادلی دلار فاصله گرفته است به دلیل تحریم هایی است که بر اقتصاد ایران حاکم است.

نرخ تعادلی ارز چیست؟ 

نرخ ارز تعادلی، نرخی است که تعادل بازار آن را به‌دست می‌دهد. در حال حاضر در ادبیات اقتصادی مدل‌های اقتصادی برای تعیین نرخ ارز تعادلی به‌کار گرفته می‌شود که با تخمین‌های اقتصادسنجی، نرخ ارز تعادلی را برآورد می‌کنند. این مدل‌ها معتقدند که نرخ ارز، متغیری درونزا بوده و متاثر از سایر تعادل‌های اقتصاد است. در این مدل‌ها معمولا متغیرهایی مانند خرید‌های دولت، تراز تجاری، تولید ناخالص داخلی سرانه، اختلاف نرخ بهره داخل و خارج و غیره به‌عنوان متغیرهای تعیین‌کننده و توضیح‌دهنده نرخ ارز تعادلی به‌کار گرفته می‌شوند.در اقتصاد ایران درآمدهای نفتی نیز برای محاسبه نرخ تعادلی از سوی برخی اقتصاددانان وارد مدل می شود.

 

CEFF4E04-0F66-4291-9209-AED9C076B431

755D3AD7-3754-450B-A09D-FB8B2942B53E

دسته‌ها
Uncategorized

سبقت غیرخوراکی‌ها از خوراکی‌ها در نرخ تورم اردیبهشت‌ماه


کاهش فاصله تورمی

در آمار منتشر شده توسط مرکز آمار ایران نرخ تورم کل کشور برای اردیبهشت ماه سال ۹۹، برابر با ۸/ ۲۹ درصد اعلام شده است؛ بررسی این آمارها نشان می‌دهد بار اصلی تورم در دومین ماه از سال ۹۹ بر دوش دهک‌های بالاتر یعنی همان خانوارهای مرفه و برخوردار است. درحالی‌که نرخ تورم کل، یا همان تورم میانگین ۱۲ ماه اخیر، برای دهک اول که کم‌درآمدترین دهک در کشور است، برابر با ۲۸ درصد اعلام شده است، نرخ تورم دهک دهم ۹/ ۳۱ درصد است. شکافی ۹/ ۳ درصدی که البته نسبت به ماه قبل کاهشی بوده است. به عبارت دیگر، فاصله تورمی دهک‌ها که در فروردین ۵/ ۰ واحد درصد بیشتر بوده است، تا حدودی در ماه دوم سال کاهش پیدا کرده است.

دسته‌بندی کلی نرخ تورم به دو گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات و گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات، حاکی از آن است که در ۱۲ ماه گذشته سهم بیشتر فاصله تورمی دهک‌ها به گروه دوم مربوط است. درحالی‌که تورم گروه خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات برای دهک اول ۲/ ۲۹ درصد ثبت شده است، نرخ تورم این گروه برای دهک دهم ۴/ ۳۲ درصد بوده است؛ به عبارتی، فاصله تورمی دهک‌ها در این گروه کالایی ۲/ ۳ واحد درصد است. در گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات، این شکاف عمیق‌تر است؛ مقدار نرخ تورم دهک اول برای این گروه کالایی ۹/ ۲۶ درصد است، درحالی‌که برای دهک پردرآمد جامعه ۷/ ۳۱ درصد اعلام شده است که حاکی از شکافی ۸/ ۴ واحد درصدی است. موضوعی که البته نشات گرفته از سبد مصرفی متفاوت این دهک‌ها است. ضرایب اهمیت در محاسبه شاخص قیمت مصرف‌کننده به تفکیک دهک‌ها نشان می‌دهد گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات در سبد مصرفی دهک‌های بالاتر نسبت به دهک‌های پایین از وزن بیشتری برخوردار است.

افزایش تورم نقطه‌به‌نقطه ماه دوم

تورم نقطه به نقطه اردیبهشت ماه برای کل کشور ۲۱ درصد اعلام شده است که این رقم نسبت به تورم نقطه به نقطه فروردین ماه با افزایش ۲/ ۱ واحد درصدی روبه‌رو شده است. البته این موضوع را نیز باید در نظر گرفت که مقدار تورم نقطه به نقطه برای ماه دوم سال‌جاری نسبت به تورم کل بسیار کمتر است؛ این اختلاف ۸/ ۸ واحد درصدی بین تورم کل دوازده ماهه و تورم نقطه به نقطه نیز نشان می‌دهد که منحنی تورم کل نیز در ادامه نزولی خواهد بود.  در شاخص تورم نقطه به نقطه نیز دهک‌های با درآمد بیشتر، مقادیر بیشتری را ثبت کرده‌اند. درحالی‌که تورم نقطه به نقطه دهک دهم ۱/ ۲۵ درصد است، این شاخص برای دهک اول ۱/ ۱۷ درصد گزارش شده است.  مقایسه شاخص قیمت مصرف‌کننده در دو گروه عمده کالاها نیز نشان می‌دهد که گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات، نسبت به گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در یک سال گذشته، افزایش قیمت بسیار بیشتری داشتند. تورم نقطه به نقطه برای کالاهای غیرخوراکی و خدمات در اردیبهشت‌ ماه ۷/ ۲۵ درصد بوده، درحالی‌که قیمت کالاهای گروه خوراکی و آشامیدنی‌ها نسبت به ماه مشابه سال قبل ۱۲ درصد افزایش یافته است. شکاف تورم نقطه به نقطه این دو گروه در اردیبهشت ماه بالغ بر ۷/ ۱۳ واحد درصد است.

تفاوت رفتاری قیمت‌ها با فروردین

بررسی رفتار قیمت گروه‌های کالایی مختلف نشان می‌دهد به‌طور کلی رفتار قیمتی این گروه نسبت به ماه اول سال بسیار متفاوت بوده است؛ موضوعی که حاکی از شرایط مختلف دو ماه ابتدایی سال‌جاری است. تورم ماهانه اردیبهشت ماه درحالی ۵/ ۲ درصد اعلام شده است، که برخلاف فروردین تغییرات گروه غیرخوراکی و خدمات بسیار بیشتر از گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها است. در ماه اردیبهشت گروه کالاهای غیرخوراکی افزایش قیمت ۵/ ۳ درصدی را ثبت کردند و این درحالی است که قیمت کالاهای گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در این ماه نسبت به ماه قبل ۴/ ۰ درصد افزایش پیدا کرده است.  رفتار قیمت‌ها در گروه‌های مختلف در فروردین ماه اما، دقیقا در جهتی مخالف با ماه اردیبهشت بوده است. در اولین ماه از سال‌جاری، بخش اعظم تورم ماهانه ناشی از افزایش قیمت‌ها در گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها بوده است. در این ماه درحالی‌که تورم ماهانه گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها ۱/ ۵ درصد بوده است، این نرخ برای گروه غیرخوراکی ۸/ ۰ درصد به ثبت رسیده است.  این تفاوت رفتاری قیمت‌ها در حقیقت به فضای متفاوت این دو ماه بازمی‌گردد. در فروردین‌ماه به‌دلیل شیوع شدید بیماری کرونا در کشور، بسیاری از مراکز خدماتی و ارائه‌کننده کالاهای غیرخوراکی با کاهش شدید تقاضا روبه‌رو شده بودند و به همین دلیل، رشد قیمتی این گروه در ماه اول سال‌جاری بسیار کمتر از گروه کالاهای خوراکی بود. اما در فروردین ماه به‌‌رغم اینکه بسیاری از مراکز خدماتی به‌دلیل محدودیت‌های اجتماعی تعطیل شده بودند، اما تقاضای کالاهای خوراکی و آشامیدنی‌ها که جزو کالاهای ضروری طبقه‌بندی می‌شوند، همانند گذشته وجود داشت. افزایش قیمت مسکن و همچنین افزایش قیمت خودرو و ارز از دیگر دلایل تغییر رفتاری قیمت در اردیبهشت‌ماه هستند.

الگوی مشابه در میان دهک‌ها

رصد تورم ماهانه و رفتار قیمتی در دهک‌های مختلف هم از همان تغییر الگوی قیمتی حکایت می‌کند. در میان دهک‌های مختلف سهم دهک دهم از تورم ماهانه بیشتر بود؛ قیمت سبد مصرفی دهک دهم در اردیبهشت نسبت به ماه قبل ۴/ ۴ درصد افزایش پیدا کرده و این درحالی است که تورم ماهانه کل کالاها و خدمات برای دهک اول تنها ۷/ ۰ درصد بوده است. با توجه به اینکه سهم گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات برای دهک دهم به مقدار قابل ملاحظه‌ای بیشتر از دهک اول است و با توجه به شیفت تورم به این گروه در اردیبهشت، فاصله تورمی دهک‌ها هم قابل توجیه است.  تورم ماهانه دهک اول در کالاهای خوراکی و آشامیدنی برای اردیبهشت منفی ۵/ ۰ درصد و برای دهک دهم ۵/ ۰ درصد و در گروه کالاهای غیرخوراکی و خدمات برای کم‌هزینه‌ترین دهک ۲ درصد و برای پر هزینه‌ترین دهک ۴/ ۵ درصد ثبت شده است.

جزئیات تورم ماهانه

بررسی سهم گروه‌های کالایی مختلف با جزئیات بیشتر، می‌تواند تصویری روشن‌تر از رفتار تورم در دهک‌های مختلف را به تصویر بکشد. به‌عنوان مثال در دهک دهم، بخش حمل‌ونقل بیشترین نقش را در تورم این دهک ایفا کرده است؛ از تورم کل ماهانه ۴/ ۴ درصدی این دهک، ۶۷/ ۲ درصد آن تنها متعلق به این گروه است؛ به عبارت دیگر ۶۰درصد از افزایش قیمت در سبد مصرفی دهک پردرآمد جامعه را فقط افزایش قیمت‌های بخش حمل‌ونقل تشکیل داده است. افزایش قیمت خودروها در ماه اخیر به خوبی در این آمار منعکس شده است. با گذر به سمت دهک‌های پایین‌تر سهم بخش حمل‌ونقل در افزایش قیمت سبد مصرفی خانوارها کاهش پیدا می‌کند. به‌عنوان مثال تنها ۱۹درصد از تورم سبد مصرفی دهک اول به بخش حمل‌ونقل اختصاص دارد. با این وجود، حمل‌ونقل نقش پررنگی در تورم ماهانه دهک‌های مختلف داشته است.  از سوی دیگر گروه‌های مسکن، مبلمان و لوازم‌خانگی و بهداشت و درمان نیز از گروه‌هایی بودند که نسبتا نقش پررنگی در افزایش قیمت‌ها در اردیبهشت ماه داشتند. تمام گروه‌های ذکر شده جزو کالاهای غیرخوراکی و خدمات هستند و این موضوع نیز به خوبی سهم عمده این گروه کالایی در افزایش تورم ماهانه را به تصویر می‌کشد. در میان کالاهای خوراکی و آشامیدنی نیز نان و غلات بیشترین سهم از تورم ماهانه را به ثبت رسانده‌اند. سهم این گروه از دهک اول به دهک دهم کاهش پیدا می‌کند که نشان‌دهنده سهم بیشتر کالاهای ضروری در سبد مصرفی خانوارهای کم‌درآمد است.

06-01

دسته‌ها
Uncategorized

گزارش اقتصادنیوز از بازار طلاوارز پایتخت| چگونه سکه از دلار سبقت گرفت؟


 

به گزارش اقتصادنیوز؛ روز پنجشنبه دلار حدود 2 دهم درصد افزایش یافت و سکه 7 دهم درصد بالا رفت. این در حالی بود که حداقل تا ساعت 4 بعدازظهر روز پنج شنبه سیگنال افزایشی در بازار جهانی طلا وجود نداشت و قیمت در حوالی مرز هزار و 700 دلاری نوسان می کرد.

در واقع دلیل سبقت سکه از دلار، تحریک از سوی بازارهای جهانی نبود، هر چند که ممکن است در صورتی که اونس روز جمعه افزایشی شود، بتواند به شروعی افزایشی سکه در روز شنبه کمک کند. با این حال، روز پنج شنبه خبری از تحریک سکه با اونس نبود. 

به گفته یکی از بازیگران باتجربه بازار، تقاضای جدیدی وارد معاملات سکه شده است و همین عامل زمینه پیش روی آن از دلار را فراهم کرد. به باور او، در روزهای آخر هفته میزان تقاضا در بازار ارز و سکه بالا رفته بود، ولی از آن جایی که محدودیت هایی زیادی برای خرید دلار وجود دارد، افراد ترجیح می دهند که به جای آن، اقدام به خرید سکه کنند.

چنین تلقی در میان برخی فعالان وجود دارد  که برای خرید سکه محدودیت قانونی وجود ندارد، ولی در صورتی که از میزان خاصی بیشتر دلار خریداری کنند، ممکن است دچار مشکلات قضایی شوند. البته برخی از صرافی ها هم عنوان می کنند که به هر فرد بیشتر از سالی 2 هزار و 200 دلار نمی توانند ارز بفروشند. 

البته این مساله نمی تواند تنها دلیلی باشد که پیشی گرفتن سکه از دلار را توضیح دهد. برخی فعالان عنوان می کنند، بالا رفتن انتظارات افزایشی نقش عمده ای در شدت گرفتن خریدها در روزهای انتهایی هفته داشت. اما چرا انتظارات چنین تغییری پیدا کرد؛

 اولین موضوع شکسته شدن مرز 6 میلیون و 500 هزار تومانی در بازار سکه بود؛ به گفته یکی از فعالان، این مرز در طول تاریخ این فلز گران بها شکسته نشده بود و عبور پرقدرت از آن، موجب شد که انتظارات افزایشی دسته ای از معامله گران تقویت شود. روز سه شنبه، سکه با 30 هزار تومان رشد از مرز یاد شده عبور کرد و به بهای 6 میلیون و 525 هزار تومان رسید. یک روز پس از شکستن این مرز، سکه این بار 100 هزار تومان افزایش یافت و به بهای 6 میلیون و 625 هزار تومان رسید. در این میان، درست است که طلای جهانی تا روز پنج شنبه افزایش خاصی نداشت، ولی چنین انتظاری در بازار داخلی وجود دارد که در بازارهای جهانی رشدی در راه خواهد بود. آنها اعتقاد داشتند تا زمانی که طلا در مرز هزار و 700 دلاری قرار دارد، یعنی هم چنان شانس صعود فلز زرد به سطوح جدید زنده است. 

گروهی از فعالان هم باور دارند، هر چقدر به انتهای ماه رمضان نزدیک تر شویم، تقاضا برای خرید سکه  و طلا در بازار بیشتر می شود. در کنار این دسته دیگری باور دارند، اگر چه در دوران کرونا قرار داریم، آغاز به کار طلا فروشی ها و سکه فروشی ها موجب شده است که برخی افراد برای تامین تقاضای مورد نیاز خود به بازار مراجعه کنند. در واقع از نگاه این عده، به دلیل تعطیلی های ابتدای سال، تاخیری در تامین تقاضا به وجود آمد و اکنون که تقاضا عقب افتاده به بازار ورود کرده است، قیمت تحت فشار قرار گرفته است. 

با این حال، عده ای هم باور داشتند، افزایش قیمت سکه رفاه در بازار بورس کالا، انتظارات معامله گران را تحت تاثیر  قرار داده است. در مقابل تمام این دیدگاه ها، گروهی باور دارند اگر دلار در ابتدای هفته کاهشی شود، تمام عوامل افزایشی سکه هم نمی توانند منجر به رشد دوباره آن شوند. 







 

پنجشنبه

شنبه

یکشنبه

دوشنبه

سه شنبه

چهارشنبه

پنج شنبه

تغییرات هفته


(درصد)

دلار(تومان)

16100

16030

16010

16130

16135

16270

16300

2/1

سکه تمام

6470000

6395000

6400000

6495000

6525000

6625000

6675000

2/3

نیم سکه

3270000

3250000

3250000

3300000

3310000

3330000

3330000

8/1

ربع سکه

1850000

1830000

1825000

1830000

1830000

1870000

1900000

7/2

اونس طلا(تا ساعت 3 بعدازظهر به دلار)


 

1700

1703

1703

1700

1699

1700

1698

1/0-